باید بدانیم که در بررسی اشکال هندسی و بیان تفاوت و شباهت آن‌ها ، سه چیز را در نظر گرفته و بر اساس آن‌ها ، اشکال هندسی را با یکدیگر مورد مقایسه قرار می‌دهیم. آن سه چیز عبارتند از: ضلع ، گوشه (زاویه) و تقارن (خط تقارن). اشکال هندسی با توجّه به این سه مقوله مورد ارزیابی و مقایسه با یکدیگر قرار می‌گیرند. حال اجازه دهید تا با یک تصویر ، این سه مقوله را در مورد آن تصویر بیان کنیم.

تصویر بالا دو شکل هندسی مستطیل و متوازی‌الاضلاع را نشان می‌دهد. حال می‌خواهیم به عنوان نمونه ، سه مقوله‌ی ضلع ، زاویه و خط تقارن را در مورد این دو شکل بررسی کرده و شباهت و تفاوت آن‌ها را با یکدیگر بیان کنیم. ابتدا سعی می‌کنیم شباهت و پس از آن تفاوت دو شکل هندسی را بیان کنیم.

ضلع:

شباهت: همانطور که در تصویر بالا دیده می شود ، هر دو شکل ، چهار ضلع دارند. علاوه بر آن ، اضلاع رو به رو در هر دو شکل ، با هم برابر می‌باشند. پس تا اینجا شباهت دو شکل را از منظر مقوله‌ی ضلع بررسی کردیم.
تفاوت: این دو شکل ، تفاوت خاصّی از نظر مقوله‌ی ضلع با هم ندارند.

زاویه:

شباهت: هر دو شکل ، چهار زاویه دارند. در هر دو شکل ، زاویه‌های رو به رو با هم برابر هستند.
تفاوت: در مستطیل ، چهار زاویه با هم برابر هستند امّا در متوازی‌الاضلاع ، چهار زاویه با هم برابر نیستند.

خط تقارن:

شباهت: شباهتی از نظر خط تقارن بین مستطیل و متوازی‌الاضلاع وجود ندارد.
تفاوت: مستطیل دو خط تقارن دارد امّا متوازی‌الاضلاع خط تقارن ندارد.

با توجّه به مطالب بالا به طور کلّی می‌توان شباهت و تفاوت دو شکل هندسی مستطیل و متوازی‌الاضلاع را این طور بیان کرد:

شباهت:
۱) هر دو شکل ، چهار ضلع و چهار زاویه دارند.
۲) در هر دو شکل ، اضلاع و زاویه‌های رو به رو با هم برابر هستند.

تفاوت:
۱) در مستطیل ، چهار زاویه با هم برابر هستند امّا در متوازی‌الاضلاع ، چهار زاویه با هم برابر نیستند.
۲) مستطیل دو خط تقارن دارد امّا متوازی‌الاضلاع خط تقارن ندارد.

ملاحظه می‌فرمایید که مقایسه‌ی دو شکل هندسی و بیان شباهت و تفاوت آن‌ها با یکدیگر ، بسیار ساده است به شرطی که سه مقوله‌ی ضلع ، زاویه و خط تقارن در مورد آن‌ها با دقّت مورد بررسی و ارزیابی و مقایسه قرار بگیرند.

امیدواریم این مطلب در مورد مقایسه‌ی اشکال هندسی مفید بوده باشد ان‌شاء‌الله تعالی.